Web uygulamaları mimarisinde yeni bir yaklaşım olan Ajax: XHTML+CSS, XMLHTTPRequest, DOM (Document Object Model), JavaScript teknolojilerini kullanarak, klasik web uygulamalarına karşı bir alternatif olarak sunuluyor. Hemen söylemek gerekir ki Ajax yeni bir teknoloji değildir. Yani, Ajax indirilerek hemen web uygulamanızda kullanmak isteyebileceğiniz bir araç değildir.

Ajax Mimarisi
Klasik web uygulamalarındaki kullanıcı ile uygulama arasındaki etkileşimi hatırlarsak: Kullanıcı web tarayıcısı aracılığıyla bir istekte bulunur, web uygulaması bu isteğe bir cevap (HTML) oluşturur. Bu esnada kullanıcı sayfanın yüklenmesini bekler. Ajax'da ise kullanıcı isteklerine daha kısa zamanda (neredeyse anında) cevap verilir.

Bunun yanında klasik web uygulamalarının sade kullanıcı arayüzü yerine daha canlı ve yetenekli arayüzlerin oluşturulmasını mümkün kılar. Bu özellikleri ile Ajax web uygulamalarında en çok şikayet konusu olan yavaşlık ve arayüzün çirkin ya da masaüstü uygulamaları ile karşılaştırılacak olursa "kullanışsız" olması sorununa iyi bir çözüm olarak durmaktadır.

Ajax'ı kimler kullanıyor?

Google Ajax üzerine ciddi yatırım yapıyor. Son zamanlarda çıkan Google uygulamaları Ajax yaklaşımı ile yazılmış. Bunlar arasında Gmail, Google Suggest, Google Map Ajax uygulamalarıdır. Google dışında Flickr ve Amazon'un A9.com projelerini sayabiliriz.

Javascript, DOM, XML
Javascript ile web uygulamasını daha çabuk cevap verebilir hale getiriyor. Web tarayıcısındaki HTML sayfalarını DOM kullanarak sunucuya gitmeden değiştirerek çabukluk sağlanırken, sunucu ile veri alış-verişi XML olarak kullanıcı farketmeden yapılıyor.

Sunucu ile veri alış-verişi XMLHttpRequest nesnesi kullanılarak yapılıyor. Bu nesne Internet Explorer'da bir ActiveX nesnesi, Mozilla web tarayıcılarında ise direkt olarak Javascript tarafından erişilen bir nesne olarak geliştiricilerin kullanımına hazır.

XMLHttpRequest nesnesi ile sunucu tarafında çalışan ve XML üreten bir uygulama ile normal bir web uygulaması gibi konuşuluyor. Yani sunucudaki uygulama gelen isteklere HTML değil de XML üreterek cevap veriyor!

Ajax'ın sorunsalları
Javascript: Web tarayıcılarının henüz bir javascript ve nesneleri konusunda tek bir standartta çalışmaması, bazı kullanıcıları web tarayıcılarını javascript kodlarını çalıştırmayacak şekilde ayarlaması ve hatta javascript desteklemeyen web sunucuları kullanması, Ajax ile yazılmış uygulamaların tüm internet kullanıcıları tarafından kullanılabilmesini engelliyor.

Güvenlik: Uygulamanın web tarayıcısında koşan kodu tüm kullanıcılara açık olduğundan buradan saldırılar gelebilir. Bu durumda Ajax geliştiricilerinin dikkatli olması gerekiyor.

Bant genişliği: Ajax her seferinde sayfa kodunu tekrardan indirmediği için bant genişliğini etkili bir şekilde kullansa da arka tarafta düzenli olarak yapılan XML veri alış-verişi uygulamanın bant genişliğini devamlı olarak kullanma ve uygulamayı devamlı meşgul ederek isteklere daha yavaş cevap veren bir duruma sokabilir.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz: Ajax yaklaşımı web uygulamaları geliştiricileri ve kullanıcıları için yeni, umut veren bir deneyim sunmaya namzet. Beslendiği teknolojilerin geliştirilmesi ve standartlaşması ile yaygınlaşacak gibi gözüküyor.

Ziyaretçi olarak yorum yazamazsınız. Üye olmak için tıklayın Üye iseniz giriş yapın.